أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

321

قانون ( فارسى )

كم‌اشتهايى را از بين مىبرد . اندامان راننده : شراب سفيد و كم‌مايه ( رقيق ) بول را راه اندازد ، علاج سوزش مثانه است . شراب كهنه به زيان آبدان است . شراب عسلى در علاج درد زهدان مفيد . شراب آميخته با آب از شراب خالص در ريزش بول مؤثرتر است . شراب شيرين ادرارى نيست ، شراب آميخته با آب براى روده خوب نيست روده‌ها را سست و پرباد كند . شراب خالص روده را جمع كند و گرمى بخشد و نيرومند گرداند و باد را از روده خارج سازد . زهرها : شراب كهنه را بخورند پادزهر همه حشرات است و اگر جاى نيش را با شراب كهنه بشويند باز بسيار خوب است - شرابى كه با آب دريا درست شده ، پادزهر مسموميت از داروهاى مخدر و مردارسنگ و قارچهاى سمى و نيش حشرات سرد است . سپاس خداى را كه شراب را توانبخش نيروهاى غريزى گردانيده است . در اينجا حرف شين پايان‌پذير است و داروهاى اين فصل به سى و دو رسيد . فصل بيست و دوم حرف ( ت ) تمر هندى : مشهور است و آن را از هندوستان مىآورند . گزينش : خوبش آن است تازه و تر باشد و پژمردگى بر آن راه نيافته و فاسد نشده باشد و ترش مزگيش درست باشد . مزاج : در دوم سرد و خشك است . خاصيت : مسهل است . از آلو لطيف‌تر و كم‌رطوبت‌تر است . اندامان غذا : در تبها از قى و تشنگى جلوگير است . و معده‌اى را كه از بسيار استفراغ كردن سست شده جمع آورد . اندامان راننده : تقريبا خوردن نيم رطل از آب‌پزش صفرا را بيرون ريزد . تبها : در تبهايى كه غش كردن و افسردگى همراه دارند و بويژه اگر نياز به ملين باشد تمر هندى سودمند است . تودرى ( قدومه ) : ديسقوريدوس گويد : برگ تودرى شبيه برگ گندناى كوهى است . شاخه‌اش چهارگوشه و به درازى نيم ذرع و كاسبرگهايش جاى تخمى مستطيل و سياه است . و اين نوع است كه به منظور دارويى به كار برند . اما تودرى بيابانى تخم غلتان - مدور - دارد . مزاج : در دوم گرم و در اول تر است . خاصيت : در تندمزگى مانند تخم ترتيزك بيابانى است و قرحه‌آور است . ورم و جوش : با آب و عسل بر جوشهاى سرطانى كه تر نيستند بمالند مفيد است . و ورم سفت را نرم كند و ضمادش التهاب را فرونشاند . مفاصل : ضمادش سفتى نقرس را نرم كند . سر : ورم بيخ گوش را علاج است . چشم : با عسل در چشم كشند داروى قرحهء چشم است . سينه : اگر تودرى را در آب بخيسانند و در آب بجوشانند و در وصله‌اى بپيچند و وصله را با خمير بپوشانند و خمير را بريان كنند . آنگاه آن را با ليسيدنيها مخلوط كنند براى برآوردن خلطها مفيد است . اندامان راننده : تودرى و بويژه اگر با شراب بپزد شهوت‌انگيز است .